İSO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Rehberi
İSO 45001, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek amacıyla iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinin kurulmasını standartlaştırır. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklerle uyumlu bir çerçeve sunar ve uluslararası tedarikçi denetimlerinde giderek daha fazla talep edilmektedir.
İSO 45001'in Temel Gereklilikleri
- Tehlike tanımlama, risk değerlendirme ve fırsat analizi
- Yasal mevzuat ve diğer şartların takibi
- Çalışan katılımı ve danışma mekanizmaları
- Acil durum planlaması ve tatbikat kayıtları
- Olay ve kaza araştırması, düzeltici faaliyet takibi
Hangi Bölgeler ve Sektörler Öncelikli?
İnşaat, madencilik, ağır sanayi, lojistik ve enerji sektörlerinde İSO 45001 belgesi hem yasal uyum hem de işveren markası açısından kritiktir. Kocaeli, İstanbul, Ankara, Gaziantep ve Karadeniz enerji projelerinde belge talebi yoğundur.
Risk Değerlendirme Metodolojisi
İSO 45001 uygulamasında risk değerlendirme yalnızca yasal bir form doldurmak değil, sahadaki gerçek tehlikeleri sistematik biçimde yönetmek anlamına gelir. Fine-Kinney, L tipi matris veya benzeri yöntemlerle tehlike tanımlama; kontrol hiyerarşisine göre (elimine etme, ikame, mühendislik, idari, KKE) önlem planlama denetimde incelenir. Yüksek riskli işler için izin-to-work (PTW) prosedürleri, kapalı alan çalışması ve yüksekte çalışma talimatları ayrı değerlendirilir.
İSO TÜRKİYE İSG belgelendirme sürecinde, 6331 sayılı Kanun kayıtları ile İSO 45001 gerekliliklerinin çakıştığı noktalar eşleştirilir. İş ekipmanı periyodik kontrol raporları, ortam ölçüm sonuçları, sağlık tetkik kayıtları ve İSG kurulu toplantı tutanakları denetim kanıt setini oluşturur. Ramak kala bildirim kültürünün kayıt altına alınması, çalışan katılımı maddesinin güçlü kanıtıdır.
Sektörel Denetim Beklentileri
İnşaat ve altyapı projelerinde alt yüklenici İSG yönetimi, ana yüklenicinin sorumluluğunda değerlendirilir. OSB'lerdeki metal işleme ve makine imalat tesislerinde makine koruyucuları, kilitli-etiketli (LOTO) uygulamaları ve ergonomi riskleri sık bulgu alanlarıdır. Lojistik depolarında forklift trafiği, istifleme güvenliği ve acil tahliye planları denetim gündemindedir.
OHSAS 18001 belgesi olan firmaların İSO 45001'e geçişinde madde eşleştirme tablosu hazırlanır; mevcut kayıtların büyük bölümü korunabilir. Geçiş süresi belge bitiş tarihine göre planlanmalıdır. İSO TÜRKİYE geçiş danışmanlığı ile boşluk analizi, eğitim ve iç denetim simülasyonu tek pakette sunulabilir; belge geçerliliği kesintisiz sürdürülür.
İSO 45001 Belgelendirme
İSG yönetim sisteminizi uluslararası standartlara taşıyın.
Sık Sorulan Sorular
OHSAS 18001 belgem varsa ne yapmalıyım?
OHSAS 18001 2021'de geçersiz kılındı. Mevcut belgenizi İSO 45001'e geçiş programıyla güncellemeniz gerekir. Geçiş süresi belge durumunuza göre planlanır.
İSO 45001 belgesi kaç yıl geçerlidir?
İSO belgelerinin geçerlilik süresi 1 yıldır. Yenileme denetimi ile belge geçerliliği uzatılır.
İSO 45001 denetiminde neler incelenir?
Risk değerlendirme kayıtları, eğitim planları, kaza/ramak kala raporları, acil durum tatbikatları, yasal uyum matrisi ve yönetimin gözden geçirmesi denetimde incelenir.
İSO 45001 ile 6331 Kanun ilişkisi nedir?
İSO 45001, 6331 sayılı İSG Kanunu kapsamındaki yükümlülüklerin sistematik yönetimini destekler.
Acil durum tatbikatı kayıtları gerekli mi?
Evet. Yıllık acil durum planları ve tatbikat kayıtları İSO 45001 denetiminde incelenir.
İSG belgesi inşaat sektöründe zorunlu mu?
Doğrudan yasal zorunluluk olmasa da kamu ve özel sektör ihalelerinde İSO 45001 fiilen şart koşulmaktadır.
İş kazası kayıtları İSO 45001'de nasıl tutulur?
Kaza bildirim formu, kök neden analizi, düzeltici faaliyet ve ramak kala kayıtları tutulmalıdır.
Çalışan temsilcisi İSO 45001'de zorunlu mu?
Standard çalışan katılımı ve danışma mekanizmalarını gerektirir; temsilci atanması önerilir.
Kişisel koruyucu donanım (KKD) kayıtları gerekli mi?
Evet. KKD zimmet, eğitim ve kullanım kayıtları denetimde incelenir.